Als ik heel eerlijk ben, was ik vroeger helemaal niet met pensioen bezig. Dat klonk voor mij altijd als iets dat ver weg, dat was een zorg voor later. Toch ben ik er in de loop der jaren achter gekomen dat het moment waarop je begint met pensioenopbouw een enorm verschil maakt. Daarom wil ik hier mijn verhaal delen, aangevuld met berekeningen en scenario’s die ik heb doorgerekend. Misschien herken je jezelf erin en helpt het jou om keuzes te maken voor je eigen toekomst. Daarnaast vertel ik je bij welke mogelijkheden ik gebruik om mijn pensioen veilig te stellen.
Inhoudsopgave
Wanneer beginnen met pensioen opbouw?
Ik werkte jarenlang gewoon onder een cao en dacht. Dat zit wel goed, mijn werkgever bouwt pensioen voor me op. En tot op zekere hoogte is dat ook zo. In Nederland is het stelsel redelijk goed geregeld. Bijna iedereen krijgt later AOW en veel mensen bouwen via hun werkgever aanvullend pensioen op.
Maar wat als dat verandert? Wat als je ontslag krijgt op je 50e of 60e, of als je besluit om als zelfstandige verder te gaan? Dan vervalt vaak die automatische pensioenopbouw en sta je er ineens zelf voor. En precies dat inzicht zette me aan het denken. Zo ging ik mij afvragen.
• Hoeveel heb ik nu eigenlijk al opgebouwd?
• Wat gebeurt er als ik pas later begin met bijstorten?
• En hoeveel verschil maakt het als ik jong was begonnen?
Om dit helder te krijgen, ben ik scenario’s gaan uitwerken.
Hoe eerder beginnen met pensioen opbouw des te beter
Het eerste dat ik ontdekte was hoe vroeger je begint, hoe makkelijker het wordt. Dat klinkt misschien cliché, maar het gaat om het rente op rente-effect.
Als ik bijvoorbeeld op mijn 25e elk jaar € 2.000 zou inleggen en dit tegen een gemiddeld rendement van 4% zou laten groeien, dan bouw ik tot mijn 67e een flink kapitaal op. Zelfs al voelt € 2.000 per jaar als een kleine bijdrage, over tientallen jaren groeit dit door tot iets groots.
Hetzelfde bedrag later inleggen bijvoorbeeld op mijn 50e of 60e. Hierdoor heeft mijn geld veel minder tijd om te groeien. Daardoor moet ik veel meer per jaar inleggen om op een vergelijkbaar kapitaal uit te komen.
Pensioen sparen
Ik kwam op het idee om meer over mijn pensioen na te gaan denken toen ik er achter kwam dat mijn pensioen dat ik opbouw via mijn cao lang niet toereikend was. Ik kwam toen in aanraking met het boek pensioen sparen van beursbox. Een erg inspirerend boek wat mij aan het denken heeft gezet. Het boek kost € 27,50 maar geeft je heel veel informatie.
Om het concreet te maken, heb ik een aantal scenario’s naast elkaar gezet. Om te laten zien wat het resultaat is van mijn inleg op verschillende start momenten.
• Start op 25 jaar, jaarlijkse inleg € 2.000
• Start op 35 jaar, jaarlijkse inleg € 3.000
• Start op 45 jaar, jaarlijkse inleg € 4.000
• Start op 50 jaar, jaarlijkse inleg € 5.000
• Start op 60 jaar, jaarlijkse inleg € 7.000
Ik ben steeds uitgegaan van een gemiddeld rendement van 4% per jaar en een pensioenleeftijd van 67 jaar.
Voordelen van vroeg beginnen met pensioen opbouw
Als je vroeg begint, krijgt je geld meer de tijd om te groeien door de rente die je jaarlijks op je spaar te goed krijg. Hierdoor hoef je dus minder in te leggen voor een hoger eind bedrag.
| Start leeftijd | jaarlijkse inleg | looptijd in jaren | totale inleg | kapitaal op 67 jarige leeftijd |
| 25 jaar | € 2.000,- | 42 jaar | € 84.000,- | € 209.639,- |
| 35 jaar | € 3.000,- | 32 jaar | € 96.000,- | € 188.104,- |
| 45 jaar | € 4.000,- | 22 jaar | € 88.000,- | € 136.992,- |
| 55 jaar | € 5.000,- | 17 jaar | € 85.000,- | € 118.488,- |
| 60 jaar | € 7.000,- | 7 jaar | € 49.000,- | € 55.288,- |
Wat levert vroeg beginnen met pensioen sparen op?
1. Vroeg beginnen loont enorm.
Op mijn 25e leg ik in totaal € 84.000 in, maar dat groeit door naar ruim € 209.000.
2. Later beginnen vraagt veel hogere inleg.
Op mijn 60e leg ik in totaal € 49.000 in, maar dat wordt slechts € 55.000.
3. Meer inleggen betekent niet automatisch meer kapitaal.
Kijk naar start 35 (€ 96.000 ingelegd, eindkapitaal € 188.000) versus start 25 (€ 84.000 ingelegd, eindkapitaal € 209.000). Ondanks dat ik later méér geld heb ingelegd, is het eindresultaat lager omdat de rente op rente korter doorwerkt.
Dit inzicht alleen al was voor mij een eye-opener.
Wat betekent dit voor mijn maandelijkse pensioen?
Een groot kapitaal is mooi, maar uiteindelijk gaat het erom hoeveel ik elke maand zou kunnen uitkeren als aanvulling op mijn AOW en eventueel werkgeverspensioen. Hier zie je duidelijk dat vroeg starten me honderden euro’s per maand meer zou opleveren.
Stel dat ik mijn opgebouwde kapitaal over 20 jaar (240 maanden) uitspreid, zonder dat ik verder rendement maak tijdens de uitkeringsfase. Dan krijg je dit overzicht:
| start leeftijd | totale inleg | uitkering per maand 20 jaar lang |
| 25 jaar | € 209.639,- | € 873,- |
| 35 jaar | € 188.104,- | € 784.- |
| 45 jaar | € 136.992,- | € 571.- |
| 50 jaar | € 118.488,- | € 494.- |
| 60 jaar | € 55.288,- | € 230.- |
Welke opties heb ik voor pensioen opbouwen?
In werkelijkheid hoeft het kapitaal niet stil te staan zodra ik begin met uitkeren. Stel dat ik tijdens die 20 jaar nog een rendement van 2% per jaar weet te halen (defensief beleggen of rente), dan kan ik elke maand wat meer uitkeren. Ik leg dan niet meer in, maar ik haal er maandelijks een bedrag van uitkeren op mijn betaalrekening.
| Gestarte leeftijd | Kapitaal op 67-jarige leeftijd | maandelijkse uitkering met 2% rendement |
| 25 jaar | € 209.639,- | € 1.059,- |
| 35 jaar | € 188.104,- | € 950,- |
| 45 jaar | € 136.992,- | € 692,- |
| 50 jaar | € 118.488,- | € 598,- |
| 60 jaar | € 55.288,- | € 279,- |
Dat maakt dus een groot verschil. Alleen al door dat kleine rendement tijdens de uitkeringsfase stijgt mijn maandelijkse aanvulling met soms wel € 200 per maand.
Wat als ik al via een cao pensioen heb opgebouwd?
Tot zover de scenario’s vanaf nul. Maar in de praktijk hebben veel mensen ikzelf ook al een flink stuk pensioen opgebouwd via hun werkgever. Dit blijft gewoon staan, ook als je later ontslag krijgt of als zelfstandige verdergaat.
Het pensioenfonds blijft jouw opgebouwde rechten beheren en je krijgt later gewoon die uitkering. Wat je niet meer hebt, is de automatische verdere opbouw. Dat betekent dat je vanaf je 50e of 60e zelf iets moet regelen om je aanvulling veilig te stellen.
Dan kom je uit bij:
• Banksparen: fiscaal vriendelijk inleggen, belastingvoordeel nu, uitkering later belast.
• Lijfrenteverzekering: vergelijkbaar met banksparen, maar via een verzekeraar.
• Zelf beleggen of sparen: flexibeler, maar zonder belastingvoordeel.
Vooral de reserveringsruimte is interessant als je later begint. Hiermee kun je jaren waarin je niet of te weinig hebt ingelegd alsnog inhalen. Vanaf je 55e is de maximale reserveringsruimte hoger, waardoor je in korte tijd nog een flinke extra inleg kunt doen.
Wat ik uit al deze berekeningen heb geleerd
• Hoe eerder je begint, hoe relaxter het wordt. Je hoeft dan minder per jaar te sparen en je eindigt met meer.
• Begin je later, dan kan het nog steeds. Maar je moet realistisch zijn: de bedragen die je per jaar moet inleggen zijn hoger en het eindresultaat vaak lager.
• Doorgaan met beleggen maakt uit. Zelfs een bescheiden rendement van 2% tijdens de uitkeringsfase kan honderden euro’s per maand schelen.
• Een mix is het beste. Zelf sparen of beleggen, aangevuld met wat via de werkgever al is opgebouwd, geeft een solide basis.
Praktische tips die ik zelf toepas
1. Check je Uniform Pensioenoverzicht (UPO). Zo weet je precies wat je al hebt.
2. Bereken je jaarruimte en reserveringsruimte. Dan zie je hoeveel je fiscaal voordelig kunt inleggen.
3. Begin met kleine bedragen. Zelfs € 100 per maand op jonge leeftijd groeit uit tot iets groots.
4. Durf te investeren in jezelf. Extra scholing of een betere baan kan meer opleveren dan elke euro sparen.
5. Houd je lasten, laag richting je pensioen. Een afgeloste hypotheek geeft vaak net zo veel rust als een extra potje.
Conclusie
Ik ben blij dat ik deze berekeningen heb gemaakt en mijn scenario’s nu helder heb. Voor mij persoonlijk betekent het dat ik consistent wil blijven inleggen. Tegelijkertijd weet ik dat, mocht ik ooit op latere leeftijd opnieuw moeten starten, er nog steeds mogelijkheden zijn, zij het met een ander prijskaartje.
Wat ik vooral meeneem. Pensioenopbouw is geen ver van mijn bed show. Het is iets waar ik nu, vandaag, invloed op heb. Elke euro die ik inleg, werkt voor mij. En hoe eerder ik dat doe, hoe meer vrijheid ik later koop.
Elke maand later starten kost je rendement
Zeker nu het pensioen stelsel wordt, verandert, is het belangrijk. Om nu te beginnen. Meer dan 500 mensen gebruiken dit rapport. Dus wacht niet langer!!
Dit verhaal heb ik geschreven in de hoop dat het jou ook inspireert. Of je nu 25 bent en net begint, of 55 en opnieuw moet starten. Het is nooit te vroeg en ook nooit te laat om met je pensioen aan de slag te gaan.
